Συνολικές προβολές σελίδας

Πέμπτη, 17 Μαΐου 2018

Στιχηρά και ηδυόμελα


Ολιγόστιχα

(Αναφορά στον Καρούζο)
 
Kalos & Klio, Art Athina 2014

Ψηφίζω την απελπισία μου
απέναντι σ’ όλη την παραπλανητική
θαλπωρή του κόσμου.

Γράφουμε
επειδή διστάζουμε να ζήσουμε.
Όπως ονειρευόμαστε
όταν φοβόμαστε να υπάρχουμε.

Δε μοιράζομαι τη λύπη μου
με κανέναν και για κανέναν λόγο.
Φοράω το πένθος μου
σαν φωτοστέφανο.

Ένα τίποτε η θλίψη μου,
όμως τόσο λάμπει μέσα μου.

Η θλίψη εντός μου ένα τίποτε
που αστραποβολεί.

Τόσα πυροτεχνήματα,
τόσες φωτοβολίδες,
μα η νύχτα ανένδοτη.

Άλλοι πιστεύουν στον φύλακα-άγγελό τους.
Εγώ στον θάνατο-πρωτοστάτη.

"Στοχάσου λιγάκι δίχως ανταλλάγματα:
δίχως αλήθεια και ψέμα".
Αχ! Νίκο, φεύγοντας
έρχεται κανείς.


Well meet again
Χρήστος Παλλαντζάς, Art Athina 2014

Το μόνο που ξέρω, το μόνο που νιώθω
είναι πως θα ξανασυναντηθούμε...
Δεν ξέρω πού, δεν ξέρω πώς ή πότε.
Ξέρω μόνο πως θα συναντηθούμε πάλι.
Δεν μπορεί παρά να ξανασυναντηθούμε.

Θα είναι μέρα ηλιόλουστη ή μήπως βράδυ;
Βράδυ μάλλον, με ένα από εκείνα τα φεγγάρια
που σου άρεσαν, μια πανσέληνο.
Εκτός κι αν είναι μέρα βροχερή, με κρύο.
Φοβάμαι πως θα είναι μέρα βροχερή,
φοβάμαι πως θα κάνει πολύ κρύο.
Θέλω να κάνει κρύο, μήπως και σε κρατήσω
περισσότερο στην αγκαλιά μου.
Το κρύο θα ’ναι το πρόσχημα, όπως τότε.

Θα αισθανθώ αμήχανα ή άδολη χαρά;
Θα σε γνωρίσω αμέσως ή με δυσκολία;
Θα χτυπήσει τρελά πάλι η καρδιά μου,
όπως κάθε φορά όταν σε συναντούσα;
Θα νιώσω λύπη, απογοήτευση ή πόνο;
Αυτά θα νιώσω, μα κι άλλα περισσότερα.

Και τότε οι παλιές οι πίκρες θα σβηστούν
και ίσως σε δω όπως ποτέ δε σε είδα.
Κι ίσως τότε να ξαναγεννηθείς στα μάτια μου
κι εγώ να ξεπλυθώ με δάκρυα απ’ τα δικά σου.

Ο Ρουβίκωνας, η Τήνος και ο μοιραίος Αλέξης



Το έχουμε εμπεδώσει πια: Ό,τι δουλεύει στην εντέλεια από τον κρατικό μηχανισμό είναι ο Ρουβίκωνας, το επαναστατικό, το δικαιικό άλλοθι μιας προσκυνημένης και ιδιοτελούς αριστεράς. Κι ενώ η πλειονότητα των δημοσίων υπαλλήλων είναι εθισμένοι στην αργομισθία, οι Ρουβίκωνες αναλαμβάνουν αποστολές εκτός έδρας χωρίς μάλιστα επιμίσθιο, όπως πρόσφατα στην Τήνο. Μόνο που αντί να βρουν τη συνήθη απάθεια όσων πλήττονται, αλλά δεν αντιδρούν είτε από τον φόβο των αντιποίνων είτε από τη γενικότερη κατατονία που μας χαρακτηρίζει τα τελευταία χρόνια, έπεσαν επάνω σε έναν δημόσιο λειτουργό που δε μασάει από τους τραμπουκισμούς των Ρομπέν των Εξαρχείων.
Αν κάτι χαρακτηρίζει την κουλτούρα της μεταπολίτευσης, είναι η ψυχολογική αντίδραση απέναντι στο «αποφασίζομεν και διατάσσομεν» των συνταγματαρχών με μια καθολική ανυπακοή σε οποιονδήποτε νόμο ή κανόνα. Ο λαϊκισμός του ΠΑΣΟΚ και το «ναι» της αντιπολιτευόμενης αριστεράς σε όλα τα αιτήματα ακόμα και τα σαφώς αντικοινωνικά κάθε συντεχνίας, κατέστησαν αυτή την κουλτούρα ομαδική ψύχωση. Με τα γνωστά αποτελέσματα. Οι Ρουβίκωνες αποτελούν την πρωτόγονη όσο και αστεία εκδοχή μιας προνεωτερικής αισθητικής η οποία πιστεύει στην αυτοδικία και την επιβολή του «καλού» με άμεσες ως και μπασκίνικες διαδικασίες. Οι Ρουβίκωνες καλύπτουν άψογα το αριστερό φαντασιακό ως προς την αποκατάσταση των αδικιών του κόσμου εδώ και τώρα, χωρίς την προσφυγή στις οχληρές διαδικασίες που απαιτούν και οι νόμοι και η δημοκρατία. Οι Ρουβίκωνες είναι οι μόνοι έντιμοι και καθαροί απέναντι σε έναν κόσμο άτιμων και ουτιδανών. Αυτοί, όπως και οι λοιπές φυλές των Εξαρχείων, αμφιρρέπουν ανάμεσα στην ψυχασθένεια και τη μεγαλομανία, ανάμεσα στο φαίνεσθαι και το είναι, σύμπτωμα εξάλλου της καθ’ όλου, καθ’ ημάς αριστεράς.
Από την άλλη, η δράση όλων αυτών των γκρουπούσκουλων, των ακτιβιστών της ιδεολογίας και της επανάστασης, συντηρεί χρόνια τώρα τις ποικίλες εταιρείες security και τους πολυάριθμους «φουσκωτούς» ασφαλείας υψηλών ή σκοτεινών προσώπων. Οι «τρομοκράτες» δημιουργούν τους τρομονόμους και υποστηρίζουν τους μηχανισμούς καταστολής και την αστυνομικοκρατία στο κέντρο της Αθήνας. Εξάλλου καθημερινά πληθαίνουν οι αποδείξεις του ομφάλιου λώρου που συνδέει κουκουλοφόρους και υπόκοσμο. Είναι προφανές, άρα, ότι οι άνθρωποι αυτοί ήταν και είναι απαραίτητοι στο σύστημα, και κυρίως στον μοιραίο Αλέξη, που έτσι έχει το απόλυτο επιχείρημα για να διατηρεί μια πολύφερνη, πολυέξοδη, αλλά και ατελέσφορη ως προς την καθημερινότητα του πολίτη, αστυνομία. Μια αστυνομία που διαθέτει έντεκα στελέχη για τη φύλαξη του Φλαμπουράρη και δεκάδες αυτοκίνητα συνοδείας ή μοτοσικλετιστές για να μετακινούνται οι αρχηγοί και οι αρχηγίσκοι του θλιβερού μας κοινοβουλίου, αλλά όχι έναν τροχονόμο στην Πειραιώς ή την Κηφισίας σε ώρες αιχμής.
Ο Ρουβίκωνας είναι σάρκα εκ της σαρκός του ΣΥΡΙΖΑ, απολαμβάνει την ασυλία της κυβέρνησης και αποτελεί τον απαραίτητο παίχτη για την ομαλή λειτουργία της εξουσίας. Το παλιό μπανάλ δίπολο «κλέφτες κι αστυνόμοι» έχει αντικατασταθεί από το μεταμοντέρνο «εμπρηστές των Εξαρχείων – θεατές αστυνομικοί, κατόπιν άνωθεν εντολής». Και όλα αυτά θεωρούνται αριστεροσύνη, προοδευτικότητα, κοινωνικό πρόσωπο, αγάπη για τον πολίτη που χειμάζεται σε μια δύσκολη εποχή και ένα ακόμα πιο δύσκολο και πιο καταθλιπτικό περιβάλλον.
Μόνο που πρόσφατα ο δήμαρχος Τήνου τούς χάλασε τη σούπα, στέλνοντας ως όφειλε τους εισβολείς και ρυπαντές και τραμπούκους του δημαρχιακού καταστήματος στο αυτόφωρο. Τόσο απλά. Βέβαια ο Ρουβίκωνας τον στοχοποίησε άμεσα –ιδού το αποκρουστικό πρόσωπο της δικής του εξουσίας–, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει στο μέλλον. Αλλά ας δούμε το θέμα νηφάλια. Φταίει ο δήμαρχος για το τραγικό δυστύχημα με την ανατροπή του απορριμματοφόρου που συνέβη στο νησί του; Ασφαλώς φταίει. Όπως φταίει και ο υπουργός Εσωτερικών και ο πρωθυπουργός για την κατάντια της τοπικής αυτοδιοίκησης και για την παθογένεια του κρατικού μηχανισμού. Όπως φταίει ο κάθε επικεφαλής όταν συμβαίνει κάτι στον οποιονδήποτε υφιστάμενο. Έχει την ηθική και συμβολική ευθύνη.
Στην πραγματικότητα ο κ. Γιάννης Σιώτος είναι ένας νεαρός δικηγόρος που ανέλαβε πριν από λίγους μήνες τα καθήκοντά του διαδεχόμενος τον αποθανόντα δήμαρχο Σίμο Ορφανό. Ήδη σε αυτό το ελάχιστο διάστημα της θητείας του πρόλαβε να δώσει προοδευτικότατα δείγματα γραφής, και ας προέρχεται από τη συντηρητική ΝΔ. Με τα μάτια μου τον είδα να δουλεύει εθελοντικά σε απορριμματοφόρο ανακύκλωσης, σε έναν τόπο που στερείται παντελώς οικολογικής συνείδησης. Επίσης, συγκρούστηκε με το εκκλησιαστικό κατεστημένο όσον αφορά το πολυδιάστατο πρόβλημα του πολύφερνου Ιδρύματος της Παναγίας. Αλλά και με το τουριστικό κατεστημένο, όταν απαίτησε να ασφαλτοστρωθεί ένα κομμάτι 50 μέτρων που κόβει κεντρικό, παράκτιο δρόμο του νησιού στη μέση, εμπρός από το Tinos Beach. Αυτά ο δήμαρχος. Κινήσεις ουσιαστικές, αθόρυβες που βελτιώνουν την καθημερινότητα και προάγουν έναν πολιτισμό που δεν εξαντλείται σε συναυλίες λαϊκο-έντεχνου ή σε χρηματοδοτήσεις υπερεκτιμημένων, ιδιωτικών μουσείων. Όπου η προοδευτικότητα ή μη αποδεικνύεται από συγκεκριμένες πράξεις και όχι από μιαν προαποφασισμένη ταμπέλα.
Από την άλλη, οι Ρουβίκωνες. Ακτιβισμός εκ του ασφαλούς για τη διαιώνιση της εθνικής μας μιζέριας, συναινούσης της αστυνομίας και παραβλεπούσης της δικαιοσύνης. Όμως θα συνεχίσουμε να ζούμε με ψέματα ή θα παραδεχτούμε τις οδυνηρές αλήθειες; Η πραγματογνωμοσύνη θα δείξει τελικά τι έφταιξε για το τραγικό δυστύχημα της Τήνου. Ως τότε όλα τα άλλα είναι κωμικές κραυγές εκ του πονηρού απέναντι σε μιαν ανθρώπινη τραγωδία που δεν παρηγοριέται από ακτιβιστικές αφέλειες. Κάποιοι σπεύδουν εκ των προτέρων να αποκλείσουν την περίπτωση του ανθρώπινου λάθους, τόσο συνήθους όμως στους κακοτράχαλους στενούς και απόκρημνους δρόμους των Κυκλάδων. Τα «παιδιά», τέλος, απείλησαν πως θα ξαναέρθουν στη Τήνο αφού και η δικαιοσύνη συναινεί σε τέτοια τουριστικά ταξίδια. Και αφού μια ολόκληρη κυβέρνηση ζει μόνο για αυτό και επιβιώνει μόνο από αυτό: τις εντυπώσεις.


ΥΓ. Και η μαρτυρία του τέως πρύτανη Ι. Γρυσπολάκη.

«1. Στις 16/11/2011 εισήλθαν στο αμφιθέατρο, στο οποίο δίδασκα περίπου 50 άτομα του αναρχοαυτόνομου χώρου. Επικεφαλής ήσαν "φοιτητές" προσκείμενοι στον τότε ΣΥΡΙΖΑ (σήμερα στην ΛΑΕ) και στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Με γρονθοκόπησαν, μου πέταξαν αυγά και με εξύβρισαν επειδή (α) ως πρύτανης αντιστρατεύθηκα τα συμφέροντα των φοιτητών (των συνδικαλιστών εννοούσαν), (β) υποστήριξα ενεργώς το νόμο Διαμαντοπούλου (4009/2011) και (γ) επειδή, βάσει του νόμου, ήμουν πρόεδρος της επιτροπής για την εκλογή των μελών του Συμβουλίου Ιδρύματος.
2. Το 2012 φοιτήτρια μιας σχολής του Πολυτεχνείου Κρήτης ζήτησε και παρέλαβε πιστοποιητικό σπουδών με τα μαθήματα, που είχε μέχρι τότε ολοκληρώσει (περίπου 25% του ΠΠΣ). Μετά από ένα δίμηνο το Πολυτεχνείο της Ζυρίχης ζήτησε επιβεβαίωση του . . . διπλώματος, που παρουσίασε και της . . . πλήρους αναλυτικής βαθμολογίας. Η Γραμματεία απάντησε ότι αυτά ήσαν προϊόντα πλαστογραφίας, το Πολυτεχνείο Κρήτης διέγραψε τη φοιτήτρια και την παρέπεμψε στον Εισαγγελέα, ο οποίος στη συνέχεια την παρέπεμψε σε δίκη.
Σήμερα το Μονομελές Πλημμελειοδικείο αθώωσε όλους. Μετά το πέρας της δίκης είπα στον πρόεδρο του δικαστηρίου ότι από αύριο μπορώ να βεβαιώνω τους φοιτητές μας ότι δεν κινδυνεύουν εφ' όσον διακόψουν ένα μάθημα, γρονθοκοπήσουν και πετάξουν αυγά στους καθηγητές τους, ενώ δεν χρειάζεται πλέον να μελετούν και να αγωνίζονται για τη λήψη διπλώματος. μία πλαστογραφία πάντα είναι δυνατή.
Ειρήσθω εν παρόδω, το 2016 ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε νόμο, με τον οποίο, εφ' όσον παρέλθει 6ετία από την τέλεση του αδικήματος, οι πλαστογράφοι πτυχίων αθωώνονται.»

Κυριακή, 13 Μαΐου 2018

Καλλιτέχνες



Ξυπνάνε χορτασμένοι αλλά και με την υπαρξιακή πείνα να τους θερίζει τα σωθικά. Ξυπνάνε μάλλον ευτυχείς για όσα έχουν καταφέρει ως τώρα ... με την ανασφάλεια όμως να τους δηλητηριάζει . Τι θα κάνουν σήμερα; Ξεχειλίζουν από ιδέες, αισιοδοξία, δημιουργικότητα, αρκεί ... αρκεί να χτυπήσει επιτέλους το τηλέφωνο. Να πάρουν ένα σήμα από κάπου, κάποιος να τους προτείνει κάτι, ένα έργο, μια παραγγελία, ένα πρότζεκτ, μια συνεργασία, μια - έστω - συνέντευξη. Έστω ένα μήνυμα θαυμασμού για να αισθανθούν ότι υπάρχουν. Ότι δεν είναι μόνο ιστορία, παρελθόν, ένας ανδριάντας στο πάρκο του μυαλού τους με τις ξεθυμασμένες μυρωδιές και τους βαλσαμωμένους υάκινθους ένα γύρο αλλά παραμένουν φωνές του σήμερα. Παραμένουν καλλιτέχνες του τώρα. Ποιόν ενδιαφέρουν κατά βάθος; Τι κι αν ξέρουν από χρόνια πως λειτουργεί ο μηχανισμός, δεν τους κάνει πια κέφι να ξανακινήσουν τα γρανάζια του. Η θανατίλα του ύπνου που μόλις άφησαν ναρκωμένο στα κλινοσκεπάσματα, τούς ακολουθεί και στο φως της ημέρας. Ο καφές, ακόμη κι ο καφές, πικρός, ανήσυχος. "Δος ημίν σήμερον Κύριε την τροφής του εγώ ημών" προσεύχονται μυστικά. Γιατί αλλιώς χωρίς το "εγώ" δηλαδή δεν υπάρχει άλλος λόγος δημιουργίας. Κάθονται στο γραφείο, στο καβαλέτο, στο πιάνο, στο σχεδιαστήριο. Ανασκαλεύουν παλιά χαρτιά παλιά έργα, παλιές φωτογραφίες. Τότε που ζούσαν. Αναθαρρεύουν κάπως για να ξανακυλήσουν μετά. Σκοτοδίνη, κενό. Ίσως κάποιο μήνυμα στο e-mail, ένα σχόλιο στο φ. μπ. Χαζεύουν τον "τοίχο" τους γεμάτο φωτογραφίες θηραμάτων. Τότε που ζούσαν. Ίσως αν δοκίμαζαν μια καινούργια ανάρτηση; Τόσα θέματα που αδημονούν να δημοσιοποιηθούν. Όχι, καλύτερα να ποστάρουν κάτι παλιότερο. Από τα σίγουρα και τα αγαπημένα. Το τώρα τους είναι αποκρουστικό αν συνεχίσει, να υπάρχει έτσι, αγνοώντας τους.

Συμβαίνουν Αίσχη στο Μουσείον Βορρέ!




Ανέκαθεν η τέχνη λειτουργούσε ως το παράδοξο σχόλιο του εαυτού της του ίδιου. Σαν μια μαγεία που επαναλαμβάνεται κατοπτρικά. Εν εσόπτρω και αινίγματι. Επίσης πάντα ένα έργο τέχνης εμφανίζεται ως το οξύ όσο και ευφυές σχόλιο ενός άλλου έργου τέχνης το οποίο και το ενέπνευσε. Το κάθε καλλιτεχνικό δημιούργημα βγαίνει ολοζώντανο από την κοιλιά ενός προγενέστερου έργου όπου παρέμεινε συμβολικά προς εκκόλαψη τρεις μέρες όπως ο Ιωνάς στα σπλάχνα του κήτους. Επειδή η τέχνη, το καταλάβατε ήδη, είναι η ύστατη μορφή θαύματος που δικαιούμαστε. 

Ο Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος παρεμβαίνει με ανάλογο, κατοπτρικό χιούμορ στον αρχικό πυρήνα των συλλεκτικών εμμονών του Ίωνα Βορρέ και στο πρώτο κέλυφος - κτήριο του Μουσείου του, το λεγόμενο λαογραφικό, δημιουργώντας όχι “διαλόγους” όπως θα περίμεναν μερικοί ανέμπνευστοι γραφειοκράτες αλλά ποιητικούς - ειρωνικούς συνειρμούς. Δηλαδή ένα οργανωμένο χάος (έτσι όριζε την τζαζ μουσική ο πολύς Χόμπσμπαουμ). Χρησιμοποιώ εδώ τους όρους σχετλιαστικά γιατί δεν πρόκειται τελικά ούτε για λαογραφικό ,ούτε για μουσείο. Είναι σαφώς ένα θέατρο παραδοξοτήτων, η Wunterkammer ενός εστέτ που σωριάζει ό τι αγαπάει με έναν τρόπο ποιητικό όσο και παράδοξο και που χρησιμοποιεί τις μουσειολογικές ετικέτες παραπειστικά για να ξεφορτωθεί όσους υποκρίνονται τους ειδικούς ή τους επιστήμονες. Ο Βορρές έκανε πάντα το κέφι του. Ευτυχώς. Το ίδιο κάνει κι ο Παπαμιχαλόπουλος γιαυτό και είναι τόσο ευτυχές το αποτέλεσμα.

Σ’ έναν χώρο όπου τα εκθέματα υποδύονται σαν θεατρίνοι ρόλους- βυζαντινούς, μεταβυζαντινούς, λαϊκούς, λόγιους κλπ. ο Παπαμιχαλόπουλος κομίζει τους δικούς του υβριδικούς ήρωες που αντλούν ύπαρξη από τον Κόρτο Μαλτέζε, τα μάνγκα, την ποπ εικονογραφία, τα φουτουριστικά σύμβολα του Blade Runner, -παλιού και νέου -, τους χρυσούς κάμπους των αγιογραφιών αλλά και κάποιους πολιτικούς μύθους, τόσο σκοτεινούς όσο και διάφανους, για να συμπληρώσει ενθουσιαστικά τα κενά που, σας διαβεβαιώ, δεν υπάρχουν! Άνθρωποι που παίρνουν στα πολύ σοβαρά τον εαυτό τους, μάλλον δεν θα διασκεδάσουν με το αποτέλεσμα, αντίθετα βέβαια με όλους εμάς τους υπόλοιπους. 


ΥΓ. Προσωπικά έχω δύο, άκρως μεροληπτικούς, λόγους να υποστηρίζω θερμά την παρούσα έκθεση και να σφίγγω συναδελφικά το χέρι των συντελεστών της. Ο πρώτος έχει να κάνει με την εμμονή μου ως προς την αξιοποίηση των παραδοσιακών, μουσειακών χώρων με παρεμβάσεις σύγχρονης τέχνης. Ήδη με τον Κωνσταντίνο Παπαμιχαλόπουλο είχαμε διαπράξει μια τέτοια εισβολή στο αξιοσέβαστο Εθνικό και Αρχαιολογικό μας Μουσείο κατά το μακρινό εκείνο 2013 με την ομαδική έκθεση “Κρήδεμνον”. Ο δεύτερος αναφέρεται στην έκθεση “Ιστορία - Ειρωνεία” που είχαμε παρουσιάσει με τον Άγγελο Παπαδημητρίου στις νέες πτέρυγες του Μουσείου Βορρέ το 2014/5. Θυμάσαι Νεκτάριε; Θεωρώ πως και η τωρινή παρέμβαση στοιχίζεται στην ίδια, χιουμοριστική - ανατρεπτική παράδοση και το γεγονός με ευχαριστεί πολύ. Διατί να το κρύψωμεν άλλωστε; 



Έγραφον τη 30η Οκτωβρίου ενεστώτος έτους,

 πρώτην ημέραν επιβολής του δακτυλίου εις το κλεινόν άστυ 


Μάνος Στεφανίδης


Οι μεταρρυθμίσεις του κυρίου Γαβρόγλου ή Μια τρύπα στο αριστερό φαντασιακό





Σε μια κοινωνία, κατατονική, λιπόθυμη ή απλώς ακόμα ζαλισμένη από την ραστώνη του καλοκαιριού χωρίς πολλά - πολλά, άχρηστους διαλόγους ή σφυγμομέτρηση της γνώμης της ακαδημαϊκής κοινότητας ο μειλίχιος κύριος Γαβρόγλου προχώρησε θριαμβευτικά και στην δική του εκπαιδευτική του μεταρρύθμιση με την οποία -υποθέτει- θα ανατάξει μιαν εκπαίδευση άκρως ταξική, αυταρχική και αμέθοδη ( εκτός κι αν θεωρείται μέθοδος η απομνημόνευση). Τουλάχιστον έτσι νομίζει. 


Και ενώ συζητούσαμε ως τώρα για σημαίες, σημαιοφόρους, προσευχές αλλά και τις ανεκτίμητες αρετές του κόκκινου στρατού, ο υπουργός παιδείας κατήργησε τις τρέχουσες, πανελλαδικές εξετάσεις θεσπίζοντας άλλες πανελλαδικές εξετάσεις, ακόμα πιο ισοπεδωτικές - χαοτικές για τον μαθητή, προς άκραν ευφορία βεβαίως των φροντιστηρίων των οποίων οι δουλειές τώρα θα πολλαπλασιαστούν με μαθηματική ακρίβεια. Όπως επίσης και η ζήτηση των ιδιωτικών σχολείων αφού συνεχίζεται απρόσκοπτα η καταβύθιση των δημοσίων με άλυτα τα ζητήματα των αναπληρωτών, των κενών ωρών, των βιβλίων, του ελλιπούς ωραρίου, της συμπληρωματικής διδασκαλίας κλπ. Χωρίς να υπολογίσω την κρατικοδίαιτη, σχεδόν θεσμική συνδικαλιστίτιδα (ΟΛΜΕ, ολέ!) που λειτουργεί ισοπεδωτικά εξαφανίζοντας κάθε ατομικό ταλέντο ή φιλότιμη προσπάθεια διδάσκοντος εμπρός στον ωκεανό της γραφειοκρατίας και της νομιμοποιημένης αργομισθίας.


Χωρίς όμως αξιολόγηση του έμψυχου δυναμικού και χωρίς ανατροπή κατεστημένων νοοτροπιών, χωρίς ξεκαθάρισμα στόχων και μέσων καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να προχωρήσει. Γιαυτό μίλησα για τρύπες και φαντασιακά. Ο κ. Γαβρόγλου, συναινετικός σαν διαζύγιο και ιησουίτης αλλά με μουστάκι αλά Στάλιν, αναβαθμίζει, μαγικώ τω τρόπω, μερικά ΤΕΙ σε ΑΕΙ, βαφτίζει απλές σχολές σε πανεπιστήμια σαν μετά Χριστόν ή μετά Μαρξ προφήτης αλλά δεν επιτρέπει στην ακαδημαϊκή κοινότητα να αυτοδιοικείται αυξάνοντας τον ασφυκτικό έλεγχο του υπουργείου του σε αυτήν (παράλληλα με την σκοτεινή επανάκαμψη των κομματικών -του-ινστρουκτόρων). Και βέβαια η υποκρισία και το ψεύδος καλά κρατούν. Ίδια κι απαράλλαχτα όπως πριν! 


Παράδειγμα: Η υπόσχεση για δωρεάν παιδεία έχει φαλκιδευτεί, εκτός των άλλων, από τα υψηλά δίδακτρα που καταβάλλουν αγόγγυστα (!) οι μεταπτυχιακοί φοιτητές όλων των κρατικών, ελληνικών πανεπιστημίων. Κι άλλο παράδειγμα: Ο υπουργός Παιδείας απαγόρευσε στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών να λειτουργήσει ξενόγλωσσο τμήμα αρχαιολογίας, βυζαντινολογίας, αρχαίου δράματος, ελληνικής γραμματείας κλπ. και να προσελκύσει έτσι πολύ εύκολα φοιτητές από την Ρωσία ως την Κίνα που επιθυμούν διακαώς να σπουδάσουν αρχαιογνωστικές επιστήμες στην κοιτίδα τους. Τόσο απλό, τόσο αυτονόητο, τόσο ανέφικτο! Πρόβλημα για τον υπουργό τα δίδακτρα ύψους 8.000 ευρώ ετησίως επειδή έτσι θα εμπορευματοποιηθεί τάχα μου η παιδεία! Ενώ για τα μεταπτυχιακά των δημοσίων ΑΕΙ ; Από την άλλη χιλιάδες Έλληνες φοιτητές πληρώνουν πανάκριβα τις σπουδές τους από την Σόφια ως το Εδιμβούργο αντί να σπουδάζουν εδώ σε ιδιωτικά, υπό δημόσιο έλεγχο, πανεπιστήμια... Η Κύπρος τα έχει καταφέρει, εμείς γιατί όχι; Μα εμείς ακόμη πληρώνουμε φραστικούς μαξιμαλισμούς και ιδεοληψίες.


Κι έπειτα αυτό που προέχει, εκεί όπου πάσχει δραματικά το σύστημα, δεν είναι ο τρόπος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλά το είδος των πτυχίων που παρέχουμε σ’αυτή, και πόσο αυτά είναι εκσυγχρονισμένα, πόσο συμπορεύονται με την  πρωτότυπη διεθνή έρευνα, τα  παραγωγικά προγράμματα, την επαγγελματική ζήτηση αλλά και τις ανάγκες της αγοράς. Αντίθετα, εμείς βγάζουμε εκατοντάδες αρχιτέκτονες με την οικοδομή σε χρόνια ύφεση αλλά και καθηγητές πάσης φύσεως που όμως δεν θα διοριστούν ποτέ σύμφωνα με την ισχύουσα επετηρίδα! Ενώ δεν διαθέτουμε ανώτατη σχολή για τα τουριστικά ή τα ναυτιλιακά επαγγέλματα, την βαριά μας βιομηχανία κατά τα άλλα.


Το επαναλαμβάνω: Τα πανεπιστήμια μας, συντηρητικά κατά κανόνα και ομφαλοσκοπικά, έχουν στηθεί έτσι ώστε να εξυπηρετούν πρωτίστως τις ανάγκες και την σταδιοδρομία των διδασκόντων, όχι των διδασκομένων. Γιαυτό και η βολική εσωστρέφεια τους, μια εσωστρέφεια και ένας νεποτισμός που παραπέμπουν σε λογικές συντεχνίας. Οι εξαιρέσεις δεν διαφοροποιούν τον κανόνα. Δυστυχώς. Για αυτό και η πλειονότητα των συναδέλφων έχει αποσυρθεί στον μικρόκοσμο της, το κάστρο με τα βιβλία της, επιτρέποντας στους αδίστακτους να λυμαίνονται και τον ακαδημαϊκό και τον ευρύτερο, κοινωνικοπολιτικό χώρο. Σε λίγες μέρες ανοίγουν τα πανεπιστήμια. Αισιόδοξα αμήχανοι θα είναι μόνον οι νεοεισελθόντες, τα πρωτάκια. Όλοι άλλοι έχουν πια αποδεχτεί την μετριότητα, την βρώμα του αλλά και τα επαγγελματικά αδιέξοδα που ανακυκλώνει το ελληνικό πανεπιστήμιο περίπου σαν φυσικό γεγονός. Τί να τους διδάξω; Διερωτώμαι και μελαγχολώ. Την αλήθεια μου ή την politically correct εκδοχή της παραπαίουσας, πολιτικής και της πνευματικής ηγεσίας μας;


ΥΓ . Τουλάχιστον οι ικανότεροι -ες πτυχιούχοι μας αλλά και οι πιο ευειδείς εργάζονται ως σερβιτόροι ή μπαρ γούμεν στα πιο αριστοκρατικά, τα πιο ακριβά στέκια της ευρύτερης περιοχής του Κολωνακίου. Καταξίωση!

Performance

Τσαπράσδα Βεβαίογλου



Η performance, ή επιτέλεση όπως λέγεται πλέον επιστημονικότερα , ως είδος είναι αρκετά παλιό και αρκετά γνωστό στην Ελλάδα, περισσότερο όμως ως ένα εικαστικό δρώμενο και πολύ λιγότερο ως παράμετρος της θεατρικής δράσης. Αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος είναι ότι οι θεατρολόγοι αγνοούν τους πιο σημαντικούς Έλληνες performers και τις ιστορικές επιτελέσεις τους παρότι γίνεται όλο και περισσότερος λόγος και σε θεωρητικό και σε επικοινωνιακό επίπεδο για την performance και την ιστορία της. 

Για παράδειγμα ποιος γνωρίζει τις προδρομικές όσο και πρωτοποριακές performances με τον έντονο πολιτικό προβληματισμό που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της δικτατορίας από τη Μαρία Καραβέλα, τον γλύπτη Θεόδωρο, τον Δημήτρη Αληθεινό, τον Στάθη Λογοθέτη (για να αναφέρουμε τους πιο σημαντικούς); Είμαστε στην εποχή που συχνά εγκαταστάσεις στον χώρο οι οποίες εμψυχώνονται τρόπον τινά από τον δημιουργό τους, θεωρούνται μορφή performance χωρίς όμως και να είναι π.χ. η εγκατάσταση του Δεκουλάκου στην Ώρα ή του Κωνσταντίνου Ξενάκη στο Ινστιτούτο Γκαίτε. Κατά τη Μεταπολίτευση κυριαρχούν οι επιτελέσεις της Λήδας Παπακωνσταντίνου, του Γιώργου Λαζόγκα, του Άρη Προδρομίδη, του δίδυμου Χονδρός-Κατσιάνη, του Νίκου Κρυωνίδη, του Άγγελου Σκούρτη, του Άγγελου Παπαδημητρίου κλπ. Και μόνο η καταγραφή προσώπων και δράσεων θα ήταν πραγματικά αποκαλυπτική για τη σημασία του φαινομένου. Προς το παρόν ας σημειώσουμε μόνον τούτο: Μία ιδιαίτερη τάση του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου η οποία κινείται στο χώρο της μεταμοντέρνας αποδόμησης ενσωματώνει συχνά στην παραστασιολογική της μέθοδο τη λογική της performance. Κυρίως γιατί το κείμενο είτε αποσκορακίζεται είτε σμικρύνεται επ' ωφελεία της σωματικής δράσης του ηθοποιού, λόγου χάρη το θέατρο του Τερζόπουλου είναι ένας τέτοιος εμπνευσμένος συνδυασμός της προσωπικής μεθόδου του σκηνοθέτη αλλά και της παγιωμένης αισθητικής της performance όπως την ξέρουμε στον κεντροευρωπαϊκό χώρο. Επίσης οι αναγνώσεις κλασσικών κειμένων του Μιχαήλ Μαρμαρινού καθώς απαξιώνουν τη δράση και την παραδοσιακή θεατρική φόρμα λειτουργούν ως ένα είδος επί σκηνής performance. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι ο Δον Ζουάν στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, αλλά και η παράσταση του Ριχάρδου Β' της Έφης Μπίρμπα στο θέατρο Ροές, ή ο Ριχάρδος  Γ' του Γιάννη Χουβαρδά στο Εθνικό Θέατρο.

Τετάρτη, 2 Μαΐου 2018

Τραγούδια και χοροί για τον κ. Θ.



Ο κύριος Θάνατος στέκει από ψηλά 
και μας κοιτάει χαμογελώντας.
Εμείς πάλι χάνουμε τις στιγμές,
χάνουμε τα χρόνια,
τα όποια κερδισμένα δέκατα ευτυχίας
εύκολα τα χάνουμε τελικά.
Ο θάνατος βλέπει από πάνω 
τα λάθη των ανθρώπων και, 
μισοκλείνοντας τα μάτια, χαμογελάει. 
Επειδή ξέρει...Ο χωρισμός δοκιμάζει 
την αλήθεια μιας σχέσης.
Κι ο κύριος Θάνατος την επικυρώνει.
Χωρίζουμε μόνο από τον εαυτό μας. 
Μας ψιθυρίζει.. Ποτέ από τους άλλους. 
Μπορούμε να αφήσουμε μόνο τα κομμάτια μας 
κάπου. Όχι τις σχέσεις. Άχρηστη σάρκα, 
αδύναμη κι όμως. Δείτε: 
Τα σώματα σώζουν τις ψυχές.